Nacionalni dan bez duvana obeležava se svake godine 31. Januara, a ove godine pod sloganom: „365 dana bez duvana“.

Cigarete su najčešće korišćeni duvanski proizvod u velikom broju zemalja u svetu. Posledice  pušenja cigareta rezultat su izlaganja organizma brojnim štetnim materijama putem upotrebe duvana i izloženosti duvanskom dimu iz okruženja. Duvanski dim iz cigareta sadrži preko 7000 različitih hemijskih jedinjenja među kojima je preko 250 jedinjenja opasnih po zdravlje kao što su cijanovodonik, ugljen-monoksid ili amonijak, a više
od 70 hemijskih supstanci je kancerogeno

Pušenje i izloženost duvanskom dimu predstavlja najštetniji faktor rizika u ponašanju, jer je istovremeno povezan sa 4 najčešće grupe hroničnih nezaraznih bolesti:
•       kardiovaskularnim i cerebrovaskularnim bolestima,
•       malignim bolestima,
•       hroničnim opstruktivnim bolestima pluća
•       dijabetesom.

Takođe, opisane su brojne posledice pušenja i izloženosti duvanskom dimu po:
•       reproduktivno zdravlje
•       zdravlje trudnica
•       zdravlje ploda i novorođenčadi,
•       zdravlje i razvojne karakteristike dece.

Rezultati poslednjeg Istraživanja zdravlja stanovništva Srbije iz 2019. godine pokazuju da u je u našoj zemlji pušilo 31,9% stanovnika Srbije starijih od 15 godina. Najveći broj pušača nalazi se u starosnoj grupi 45 – 54 godine, njih 41,3%, ali zabrinjava podatak da čak 14,4% ukupnog broja pušača u našoj zemlji pripada populaciji starosti između 15 i 19 godina, što odgovara srednjoškolskom periodu.

Cigarete je bar jednom tokom života pušilo 15,1% učenika  V i VII razreda osnovne škole i I razreda srednje škole;
•       Svaki deseti učenik V i VII razreda osnovne škole i I razreda srednje škole puši cigarete.
•       Elektronske cigarete bar jednom tokom života probao je svaki peti učenik V i VII razreda osnovne škole i I razreda srednje škole  sa najvećom učestalošću među dečacima prvog razreda srednjih škola
•       Svaki 5. učenik I razreda srednjih škola prema kriterijumima definisanim istraživanjem, spada u korisnike elektronskih cigareta.

Naša zemlja primenjuje sve grupe mera kontrole duvana ali postoje značajna područja unapređenja, naročito kada su u pitanju:
•       povećanje akciza na cigarete;
•       bolja regulacija nikotinskih i nenikotinskih proizvoda za inhaliranje;
•       razvoj nacionalnih kampanja za prevenciju pušenja u dovoljnom trajanju, sa vidljivošću na nacionalnim frekvencijama medija, za različite ciljne grupe;
•       uvođenje potpune zaštite stanovništva od izloženosti duvanskom dimu u ugostiteljskim objektima i na otvorenim prostorima za zabavu i rekreaciju (parkovi, plaže i sl);
•       uvođenje bezličnih pakovanja cigareta (bez robnog znaka);
•       bolja kontrola zabrane prodaje maloletnicima;
•       bolja kontrola zabrane pušenja na javnim mestima;
•       bolja kontrola zabrane oglašavanja duvanskih proizvoda i zabrane promocije i sponzorstava od strane duvanske industrije;
•       bolje regulisanje direktnog i indirektnog reklamiranja na društvenim medijima i promocije na zabavnim i kulturnim manifestacijama;
•       obezbeđenje savetovanja u svim domovima zdravlja i farmakoterapije za odvikavanje o trošku RFZO.

Centar za prevenciju Doma Zdravlja Pirot ovaj dan obeležava izložbom I podelom edukativnog materijala, kao i zdravstveno vaspitnim radom sa odraslom populacijom na terenu I ambulantama u gradu.

*Dom zdravlja Pirot