Iz štampe je izašla knjiga "Pirot u Drugom svetskom ratu I", koja je nastala kroz saradnju Istorijskog arhiva u Pirotu i Udruženja istoričaraPirota, a zahvaljujući projektnom finansiranju od strane Gradske uprave Pirot. Ovoga puta smo bili partneri na zadatku rasvetljavanja važnih aspekata lokalne istorije u predvečerje, tokom i neposredno po završetku Drugog svetskog rata. Prva knjiga iz planirane trilogije čitaoce dovodi do početka bugarske okupacije Pirota, sa posebnim osvrtom na genezu komplikovanih srpsko-bugarskih odnosa i njihove lokalne refleksije koje su bile od značaja za život ljudi u pograničnom području.

Autori knjige Davor Lazarević i Predrag M. Vidanović danas su bili gosti našeg Portala.

Кako je u svojoj recenziji istakao prof. dr Aleksandar Životić, rukopis monografije predstavlja rezultat višegodišnjeg rada Davora Lazarevića i Predraga M. Vidanovića na istraživanju različitih aspekata političke i društvene istorije Pirotskog kraja. Pored instruktivnog predgovora napisanog u najboljim tradicijama srpske istoriografske škole, prvi deo monografije čine četiri poglavlja strukturirana po kombinovanom tematskom i hronološkom principu. Polazeći od uverenja da se istorija Pirota u Drugom svetskom ratu ne može napisati bez temeljne analize različitih unutrašnjih i spoljnopolitičkih faktora, kao i društvenih fenomena koji su presudno oblikovali ratna dešavanja, autori su se odlučili da glavne događaje i procese predstave u širokoj perspektivi srpsko/jugoslovensko-bugarskih odnosa i njihovih reperkusija na lokalna zbivanja. Iz tog razloga je prvi deo monografije posvećen istorijskim procesima i događajima koji su doveli do stalnih srpsko-bugarskih političkih i vojnih tenzija. Od sticanja državne nezavisnosti i uspostave međudržavne granice do početka Drugog svetskog rata pogranični sukobi, međusobni ratovi i diplomatski rivaliteti stavljali su Pirot i njegovu neposrednu okolinu u žižu srpsko-bugarskih suprotstavljenosti. Analizom pomenutih događaja i procesa, stručno ubedljivo i narativno upečatljivo su razjašnjeni i opisani uzroci, motivi i nosioci srpsko-bugarskih sukoba na tlu istočnog dela Srbije, a posebno Pirota.

Drugo poglavlje monografije je posvećeno društvenom, političkom, kulturnom i privrednom koloritu Pirota u međuratnom periodu. Predstavljanjem socijalne slike grada, autori su nastojali da predstave uzroke dubokih društvenih i revolucionarnih promena koje će zadesiti srpsko i jugoslovensko društvo u ratu i koje će na prostoru Pirota imati svoj specifičan odraz usko povezan s predratnim socijalnim i ekonomskim problemima. Treća celina se odnosi na događaje koji su neposredno prethodili bugarskoj okupaciji istočnih krajeva Srbije, a koji su po svojoj prirodi sudbinski predodredili karakter i specifičnosti bugarske okupacione politike u samom Pirotu i njegovoj neposrednoj okolini. Aprilski rat, kratkotrajna borbena dejstva u okolini Pirota i početak života pod okupacijom do predaje okupacione vlasti bugarskim državnim i vojnim organima su našli svoj odraz u okviru četvrtog poglavlja knjige.