Društvo za zaštitu životne sredine „Stara planina“ iz Pirota prepoznalo je potrebu za povratkom raznih autohtonih vrsta drveća koje su vremenom nestale iz naših šuma, naročito iz širokog pojasa termofilnih hrastovih šuma.

Jedna od tih vrsta je hrast lužnjak. Ovoj vrsti je, zbog izuzetno male zastupljenosti, dat prioritet. 

Lužnjak je higrofilna vrsta sa potencijalno velikom vertikalnom amplitudom rasprostranjenja, nekada je činila prvi visinski pojas u vertikalnom rasprostranjenju hrasta na području istočne Srbije.

Zbog mogućeg značajnog uticaja na prilagođavanje biodiverziteta klimatskim promenama, društvo „Stara Planina“ započelo je zagovaranje istražnih i eksperimentalnih radnji koje bi doprinele povratku vrste na svoje stanište. 

Zamisao je da se, kroz formiranje inicijalnih populacija za prirodnu disperziju i formiranje linijskih ekoloških koridora duž reka i kanala za odvodnjavanje u kotlinama koje se nalaze u podnožju Stare planine, vrsta veštačkim putem reintrodukuje i u mogućoj meri vrati na svoja nekadašnja staništa. Ovim postupkom bi se hrastu lužnjaku pružila mogućnost za prirodnu disperziju na širim prostorima istočne Srbije. Takođe bi se započeo proces formiranja ekoloških koridora kao veoma bitnih činilaca postojeće nacionalne ekološke mreže. 

Očuvanje šumskih genetičkih resursa na teritoriji Republike Srbije zavisi od razvoja svesti stanovništva, načina finansiranja aktivnosti očuvanja, kao i adekvatnog angažovanja stručnog kadra. Kako bismo pospešili svest o potrebi očuvanja hrasta lužnjaka, snimili smo promotivni film na ovu temu. 

Sprovedene aktivnosti imaju za cilj trajnu egzistenciju, evoluciju i dostupnost genetičkih resursa drvenastih vrsta za sadašnje i buduće generacije.

* Društvo "Stara Planina"